Na Górze Zamkowej - muzeum opowiada historię cmentarza żydowskiego Będzina

Zamek znów otwiera drzwi i na jego najwyższej kondygnacji pojawia się wystawa, która z kamiennych płyt wydobywa ludzkie historie. Muzeum Zagłębia w Będzinie pokazuje miejsce pamięci, które od niemal dwóch stuleci stoi nad miastem i mówi o wielokulturowej przeszłości okolicy.

• Cmentarz żydowski na Górze Zamkowej w Będzinie odsłania detale codzienności i rytuału
• Muzeum Zagłębia tłumaczy inskrypcje i przygotowuje spacery po pamięci miasta

Cmentarz żydowski na Górze Zamkowej w Będzinie odsłania detale codzienności i rytuału

Od 15 stycznia zwiedzający mogą wejść na ekspozycję planszową udostępnioną przez Zamek Królewski - Muzeum Zagłębia w Będzinie - wystawa pokazuje historię i specyfikę cmentarza położonego przy ulicy Podzamcze. To jedyny zachowany cmentarz żydowski w mieście i jeden z najstarszych na Śląsku, założony jeszcze podczas epidemii cholery w lipcu 1831 r.. 😊
Na planszach widać, jak macewy opowiadają nie tylko o jednostkach, lecz o zwyczajach, gustach artystycznych czy poziomie wykształcenia dawnych mieszkańców - od bogatych motywów floralnych, przez ślady polichromii, aż po ręczną pracę lokalnych kamieniarzy, którzy tworzyli niepowtarzalne nagrobki. 🕊️

Muzeum Zagłębia tłumaczy inskrypcje i przygotowuje spacery po pamięci miasta

Przy tworzeniu scenariusza wystawy wykorzystano tłumaczenia inskrypcji hebrajskich przygotowane przez dr hab. Annę Michałowską-Mycielską, dzięki czemu obok opisów symboliki pojawiają się konkretne, poruszające fragmenty epitafiów - np. wzmianki o Cilce jako dobrej matce i żonie, o małym Israelu „pięknym jak róża”, o Chanie - córce szanowanego Dana, czy o Ester, która „z powodu śmierci ojca i matki sama nosiła wodę …”. Te krótkie wycinki życia dodają ekspozycji ludzkiego tonu i pozwalają zobaczyć nekropolię jako kronikę społeczności. 📜🌺

Wystawa powstała w ramach projektu dofinansowanego grantem otrzymanym w 2021 r. od Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie - to efekt pracy historyków i muzealników, którzy przenoszą kamienne napisy na język dostępny dla dzisiejszego odbiorcy. Muzeum zapowiada też, że w przyszłym roku planowany jest cykl spotkań i spacerów poświęconych tradycjom żydowskim - nie tylko tym związanym z obrzędami pogrzebowymi, ale szerzej z kulturą i codziennością. 🚶‍♀️📚

Ekspozycja to okazja, by spojrzeć na Zamek i Górę Zamkową inaczej - jako miejsce, które przechowuje pamięć o ludziach i zwyczajach miasta. Warto zajrzeć, przyjrzeć się macewom i przeczytać historie wykute w kamieniu - one potrafią zaskoczyć prostotą i siłą przekazu. 🙂

na podstawie: Muzeum Zagłębia w Będzinie.