Listopad 1918 w Zagłębiu: jak Będzin układał nowe porządki

W Zagłębiu Dąbrowskim odzyskiwanie niepodległości nie było wyłącznie sprawą wielkiej polityki. W Dąbrowie Górniczej, Sosnowcu i Będzinie równolegle przejmowano władzę, rozbrajano żołnierzy i budowano lokalne struktury nowego państwa. 🇵🇱
- Listopad 1918 w Zagłębiu Dąbrowskim przyniósł walkę o władzę
- Będzin organizował milicję i Straż Obywatelską
- Święto Niepodległości ma długą historię
Listopad 1918 w Zagłębiu Dąbrowskim przyniósł walkę o władzę
Rozpad monarchii austro-węgierskiej pod koniec października stworzył polskim organizacjom niepodległościowym warunki do działania. W Dąbrowie Górniczej członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej i byli legioniści pod dowództwem podporucznika Wąsika opanowali austriackie koszary.
9 listopada socjaliści z Polskiej Partii Socjalistycznej powołali Radę Komisarzy Ludowych i przejęli administrację miasta. Na czele Komisariatu Ludowego stanął Kazimierz Kuczewski. Z kolei w Sosnowcu w nocy z 10 na 11 listopada rozpoczęło się rozbrajanie niemieckich żołnierzy. Uczestniczyli w nim robotnicy, strażacy, legioniści i członkowie „Sokoła”. Sosnowski Komisariat poprowadził Stefan Falkowski. ⚙️
Najświeższe wiadomości z Będzina czekają na stronie głównej bedzinski24.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.
Będzin organizował milicję i Straż Obywatelską
W Będzinie władzę cywilną sprawowała Rada Miejska, a w mieście ulokowano Dowództwo Okręgu Wojskowego. Kierował nim podpułkownik Rudolf Tarnawski. 11 listopada rozpoczęto organizowanie milicji i Straży Obywatelskiej.
Niepodległościowym zmianom towarzyszyły napięcia społeczne i spory o ustrój przyszłej Polski. W kolejnych tygodniach powstawały struktury administracyjne i wojskowe, a tereny dawnej okupacji niemieckiej i austro-węgierskiej połączono w jeden powiat będziński.
Święto Niepodległości ma długą historię
Dziś 11 listopada kojarzy się z Narodowym Świętem Niepodległości, ale jego państwowy status zmieniał się wraz z historią kraju. Święto ustanowiono ustawą 23 kwietnia 1937 roku, zniesiono 22 lipca 1945 roku, a przywrócono 15 lutego 1989 roku. Z lokalnej perspektywy listopad 1918 roku to także opowieść o tym, jak w miastach Zagłębia powstawały pierwsze instytucje nowej Polski.
na podstawie: Muzeum Zagłębia w Będzinie.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Mróz to nie jedyne zimowe ryzyko. W Będzinie warto sprawdzić dom przed sezonem

Po 18 latach padł rekord Śląska. Julia Bomba z Będzina najlepszą 15-latką

WOŚP w Będzinie szuka wolontariuszy na 35. Finał

Listopad 1918 w Zagłębiu: jak Będzin układał nowe porządki

Winda przy bibliotece w Żelisławicach ma ułatwić dostęp do filii

Michał Dul rozegrał 150. ligowy mecz w barwach Sarmacji Będzin

Nowak-Mosty MKS Będzin podejmie PZL Leonardo Avię Świdnik w Będzin Arenie

Laminacja rzęs. Jak przygotować się do zabiegu i dbać o rzęsy po nim

Zużyty sprzęt może pomóc doposażyć sławkowskich strażaków

Wzory haftu zagłębiowskiego pod lupą. Muzeum organizuje kolejne warsztaty

Odblaskowe misie, piosenki i spacery. SP nr 1 uczy bezpieczeństwa

Wystawcy mogą zgłaszać stoiska na świąteczny jarmark w Sławkowie

Przemarsz i kwiaty pod Krzyżem Wolności. W Sławkowie wrócono do 1905 roku

Wózek, biała laska i symulator starości. Uczestnicy sprawdzali bariery na rynku
Przydatne dane teleadresowe
- Urząd Stanu Cywilnego Będzin - kontakt, godziny, adres
- Straż Miejska w Czeladzi - kontakt, telefon, godziny obsługi
- Gminna Biblioteka Publiczna w Psarach - kontakt, filie, godziny, karta czytelnika
- Apteki Bobrowniki, powiat będziński - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Apteki Rogoźnik, gmina Bobrowniki, powiat będziński - adresy, telefony, godziny otwarcia
- ZGK Psary - kontakt, godziny, awarie, podłączenie do sieci
