Wikarówka wróciła do Sławkowa. Po rewitalizacji odsłoniła swoją drugą młodość

W Sławkowie stary drewniany dom znów stoi tam, gdzie jego miejsce, ale za tym powrotem kryje się znacznie więcej niż sam remont. Podczas sympozjum poświęconego Wikarówce widać było, jak wiele osób i instytucji pracowało na ten efekt – od parafii i samorządu po historyków, architektów i konserwatorów. To właśnie takie spotkania pokazują, że zabytek nie wraca do życia sam. Najpierw trzeba go dobrze rozpoznać, potem ocalić, a na końcu umieć opowiedzieć jego historię.

• Zwiedzanie zaczęło się jeszcze przed konferencją
• Badania odsłoniły skalę wyzwania
• Powrót na dawny trakt i nowe życie zabytku

Zwiedzanie zaczęło się jeszcze przed konferencją

Uczestnicy najpierw obejrzeli odnowioną Wikarówkę z bliska, zanim przenieśli się do Centrum Edukacji Ekologicznej i Kulturowej na część wykładową. Ten układ nie był przypadkowy – najpierw kontakt z materią zabytku, dopiero potem opowieść o tym, jak zdołano go uratować.

W trakcie spotkania głos zabrali osoby od lat związane z badaniami i rewitalizacją obiektu. Historycy, architekci i konserwatorzy pokazali Wikarówkę z różnych stron: jej dzieje, wyniki analiz, założenia projektu oraz trudne, czasem bardzo żmudne działania potrzebne przy pracy z drewnianym zabytkiem. Dzięki temu całość nie brzmiała jak sucha prezentacja, ale jak pełna przekroju historia budynku, który przez lata był narażony na kolejne uszkodzenia.

Badania odsłoniły skalę wyzwania

Rewitalizacja objęła jeden z cenniejszych drewnianych obiektów w Sławkowie. Wikarówka, pochodząca z XVIII wieku, przeszła gruntowną konserwację prowadzoną pod nadzorem specjalistów. Prace udało się zrealizować dzięki współpracy parafii i samorządu, a także środkom z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. Całość zamknęła się w kwocie ponad 1 mln zł.

Szczególnie wymagający był moment, gdy w 2024 roku obiekt – ze względu na bardzo zły stan techniczny – czasowo przeniesiono do Murzasichla w Małopolsce. Tam konserwatorzy zabezpieczali oryginalne elementy i odtwarzali fragmenty, których nie dało się już uratować w pierwotnej formie. To właśnie ten etap zdecydował, że po powrocie do Sławkowa Wikarówka nie jest tylko odświeżonym budynkiem, ale obiektem, który odzyskał ciągłość swojej historii.

Powrót na dawny trakt i nowe życie zabytku

Odrestaurowana Wikarówka stoi przy historycznej Drodze Królewskiej Via Regia, co nadaje jej znaczenie wykraczające poza samą parafię czy samorządowe działania. To miejsce ma potencjał, by stać się ważnym punktem na mapie turystycznej i pielgrzymkowej regionu, a także przestrzenią, w której łatwiej pokazywać lokalne dziedzictwo bez muzealnej sztywności.

Dzień wcześniej mieszkańcy mogli jeszcze lepiej zajrzeć w przeszłość obiektu. Po każdej mszy świętej odbywały się spacery z przewodnikami – Zbigniewem Matuszczykiem i Danielem Kaznodziejem. Prowadzili uczestników po zakamarkach Wikarówki, opowiadali o jej dziejach i o niezwykłej wędrówce budynku na Podhale, a potem z powrotem do Sławkowa. Taka opowieść działa mocniej niż tablica informacyjna. Pokazuje, że zabytek nie jest tylko starym domem, ale świadkiem miejskiej pamięci, która właśnie dostała drugą szansę.

na podstawie: UM Sławków.