Partyzanci „Twardego” wracają do Będzina. Historia zapisana w archiwach

W Pałacu Mieroszewskich historia regionu wychodzi z podręcznikowych ramek. Muzeum Zagłębia w Będzinie pokazuje losy oddziału Stanisława Wencla ps. „Twardy” - konspiracyjnej formacji, która działała między Śląskiem, Zagłębiem i Jurą Krakowsko-Częstochowską.

• Wystawa „Oddział partyzancki GL PPS/WRN, AK Stanisława Wencla ps. „Twardy”” odsłania kulisy konspiracji
• Archiwalne fotografie prowadzą przez historię oddziału i jego dowódcy
• Do Pałacu Mieroszewskich można zajrzeć do połowy listopada

Wystawa „Oddział partyzancki GL PPS/WRN, AK Stanisława Wencla ps. „Twardy”” odsłania kulisy konspiracji

Oddział Wencla należał do najważniejszych grup podziemnych działających w tej części kraju. Początkowo wyrósł z Gwardii Ludowej Polskiej Partii Socjalistycznej - Wolność, Równość, Niepodległość. W 1943 roku został scalony z Armią Krajową.

Jego zadania nie ograniczały się do walki zbrojnej. Partyzanci pomagali cywilom prześladowanym przez okupanta, prowadzili akcje dywersyjne i sabotażowe, a później uczestniczyli także w działaniach bojowych. W 1944 roku oddział wszedł jako I kompania w skład Oddziału Partyzanckiego „Surowiec” 23 Dywizji Piechoty AK Okręgu Śląskiego.

Na wystawie można zobaczyć ślady tej działalności i poznać codzienność ludzi, którzy działali w warunkach stałego zagrożenia. Wśród prezentowanych materiałów znalazły się między innymi fotografie Stanisława Wencla z lat okupacji oraz zdjęcie uczestników akcji na Fabrykę Maszyn w Porębie z 14 kwietnia 1944 roku. 📷

Archiwalne fotografie prowadzą przez historię oddziału i jego dowódcy

Ekspozycja opowiada nie tylko o akcjach, ale także o konkretnych osobach - żołnierzach, konspiratorach i mieszkańcach regionu uwikłanych w wojenną rzeczywistość. To właśnie ten ludzki wymiar sprawia, że historia oddziału „Twardego” nie pozostaje odległą opowieścią o strukturach Armii Krajowej.

Wystawa przybliża odwagę, poświęcenie i wybory podejmowane przez partyzantów. Pokazuje również, jak lokalne działania wpisywały się w większą walkę o wolność. Dla mieszkańców Zagłębia to okazja, by spojrzeć na dobrze znane okolice przez pryzmat wydarzeń, które rozgrywały się tu ponad osiem dekad temu. 🕯️

Kuratorką ekspozycji jest kustosz Monika Kempara.

Powiązany artykuł

Oddział partyzancki GL PPS/WRN, AK Stanisława Wencla ps. „Twardy”

Do Pałacu Mieroszewskich można zajrzeć do połowy listopada

Wystawa jest prezentowana w Pałacu Mieroszewskich przy ul. Gzichowskiej 15 w Będzinie. Można ją oglądać od 1 sierpnia do 15 listopada 2026 roku. Za przygotowanie ekspozycji odpowiada Muzeum Zagłębia w Będzinie.

To propozycja dla tych, którzy chcą lepiej poznać wojenne dzieje miasta i regionu - bez wielkich skrótów, za to z uwagą skierowaną na ludzi oraz zachowane rodzinne archiwa. 🏛️

na podstawie: Muzeum Zagłębia w Będzinie.