Ogień nad Będzinem - pamięć o spaleniu synagogi

W Będzinie, w miejscu naznaczonym wojenną tragedią, pamięć wraca do wydarzeń, które na zawsze zmieniły miasto. 9 września 1939 roku wieczorem niemieckie wojsko i policja podpaliły synagogę, gdy modlili się w niej Żydzi, a pożar szybko objął także sąsiednie domy. 🕯️

• Spalenie synagogi w Będzinie odsłania skalę tragedii
• Ucieczka przez kościelną bramę przyniosła ocalenie

Spalenie synagogi w Będzinie odsłania skalę tragedii

Niemcy otoczyli kordonem okolice ulic Plebańskiej, Browarnej, Podzamcza i Kołłątaja. Od bóżnicy w stronę ulicy Bocznej żołnierze i policjanci podpalali kolejne budynki, wypędzając mieszkańców i używając granatów zapalających.

Pożar nie był przypadkowym skutkiem walk. Domy płonęły jeden po drugim, a uciekających ludzi ostrzeliwano. W sumie ogień strawił 57 budynków. Strażacy przyjechali szybko, ale nie otrzymali pozwolenia na gaszenie ani domów, ani synagogi.

Wojenne wydarzenia wstrząsnęły całą społecznością Będzina. Ich przebieg zapamiętał między innymi Icchak Turner, mieszkający przy ulicy Bocznej 3. Tego wieczoru słyszał strzały i czuł dym, a przez okno widział płonące domy przy ulicy Plebańskiej.

Ucieczka przez kościelną bramę przyniosła ocalenie

Wypędzani z domów Żydzi kierowali się w stronę kościoła Świętej Trójcy. Tam proboszcz, ksiądz Mieczysław Zawadzki, otworzył bramę w murze otaczającym świątynię i umożliwił ludziom ucieczkę przez Wzgórze Zamkowe.

Jego decyzja stała się jednym z najważniejszych świadectw odwagi w tej historii. Ksiądz Zawadzki został pośmiertnie uhonorowany medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. 🏛️

Dziś o spaleniu synagogi przypomina Muzeum Zagłębia w Będzinie, przechowujące materiały związane z tym dramatycznym rozdziałem historii miasta. To opowieść o przemocy, ale także o człowieku, który w chwili próby otworzył zamkniętą bramę. 📚

na podstawie: Muzeum Zagłębia w Będzinie.