Katarzynki w Będzinie - pergamin z 1567 r. przypomina o św. Katarzynie

Koniec listopada w Będzinie nie musi być tylko czasem przemyśleń nad zimą - miejscowe zbiory pokazują, że niegdyś noc z marynarską ciekawością wypełniały wróżby i pieśni ku czci patronki. Muzeum Zagłębia w Będzinie wyciąga z magazynów kawałek historii, który łączy lokalne zwyczaje z wiekową tradycją liturgiczną. 😊

• Katarzynki odnajdują echo w pergaminie z zapisem “Virginis eximiae”
• Muzeum Zagłębia w Będzinie pokazuje, jak cech szewców świętował swoją patronkę

Katarzynki odnajdują echo w pergaminie z zapisem “Virginis eximiae”

Kiedy myśli kierują się ku starym zwyczajom, warto przypomnieć, że nocne wróżby związane z imieninami św. Katarzyny przypadają na 24 listopada i przechodzą w święto patronki 25 listopada. Dawniej katarzynki miały głównie charakter matrymonialny - młodzież próbowała odczytać swoją przyszłość i losy w różnych znakach - i choć nigdy nie dorównały sławą andrzejkom, przez wieki były częścią lokalnej obyczajowości. 🎴

Muzeum Zagłębia w Będzinie pokazuje, jak cech szewców świętował swoją patronkę

W zbiorach Muzeum Zagłębia w Będzinie znajduje się karta pergaminowa datowana na 1567 r. z zapisem pieśni “Virginis eximiae” - utworu ku czci św. Katarzyny. Na pergaminie widać neumy - prostą notację wskazującą kierunek melodii - oraz czerwony atrament podkreślający inicjał i rytmiczne przedziały. Muzyczny rękopis pochodzi z późniejszego wkładu do księgi cechowej z XVIII w., dzięki czemu przetrwał do dziś; pierwotnie pieśń ta mogła być częścią brewiarza. 🎶📜

Cech szewców świętował patronkę właśnie w dniu wspomnienia - 25 listopada - a sam cech skupiał nie tylko rzemieślników z Będzina, ale też osoby pochodzące z Czeladzi i Tarnowskich Gór, niezależnie od wyznania. Sam utwór “Virginis eximiae” wywodzi się z kręgu neapolitańsko-normańskiego i datowany jest na XIII w., co czyni bedencki egzemplarz cennym śladem przenikania się lokalnej historii z kulturą europejską. 😊

Na koniec redakcja składa najserdeczniejsze życzenia wszystkim Katarzynom - zdrowia, radości i wielu pięknych chwil nie tylko od święta.

na podstawie: Muzeum Zagłębia w Będzinie.